Beyin Damar Yumağı (AVM) Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

beyin-damar-yumagi-avm

Beyin Damar Yumağı (AVM) Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Beyin Damar Yumağı (AVM), hastaların %20-25’inde hiçbir şikayet oluşturmaz. Bu kişiler, hayatları boyunca AVM hastası olduklarını bilmezler veya başka bir nedenle yapılan beyin MRG veya tomografi tetkiki sonucunda tesadüfen teşhis edilir.

Geri kalan %75’de şikayetlerin gelişmesine neden olan iki temel mekanizma vardır:

– Damar yumağının, beynin kanlanmasını ve beslenmesini bozması

– AVM içindeki zayıf damarların patlayarak beyin kanaması oluşturması

Beyin Damar Yumağı (AVM) Belirtileri ve Şikayetleri Nelerdir?

AVM’ler doğuştan var oldukları halde, hastaların büyük çoğunluğunda ilk belirti ve şikayetler, ergenlikte veya genç erişkin yaşlarda (15-40 yaşları arasında) ortaya çıkar.

Hastaların %55’inde ilk şikayet ve belirti, Beyin Damar Yumağı (AVM)’nin patlamasıyla oluşan beyin kanamasıdır. Beyin Damar Yumağı (AVM) yumağını oluşturan damarlar, normal bir atardamara göre çok daha zayıf ve kırılgandır.

Artmış kan akımı ile birlikte kırılgan duvar yapısı, Beyin Damar Yumağı (AVM) yumağını oluşturan damarlarda yırtılmaya ve buna bağlı beyin kanamalarına neden olabilmektedir.

Beyin Damar Yumağı (AVM) nedeniyle beyin kanaması geçiren bir hastada şu şikâyetler ve bulgular ani olarak ortaya çıkar:

  • Ani başlayan şiddetli başağrısı
  • Bulantı – kusma
  • Kol ve/veya bacakta kuvvet kaybı (felç)
  • Konuşmama (afazi) veya konuşma güçlüğü
  • Çevreyle iletişim kuramama
  • Bilinç kaybı

Beyin Damar Yumağı (AVM), beyin için gerekli oksijen ve diğer besinleri taşıyan kanın önemli bir kısmını içine çekerek, beynin kanlamasını ve beslenmesini bozabilir. Hastaların %35-50’sinde beynin yeterli kanlanamamasından kaynaklanan şu şikayetler görülür:

  • Epilepsi (Sara) nöbetleri
  • Başağrısı
  • Kol ve/veya bacakta uyuşma
  • Kol ve/ veya bacakta kuvvet kaybı
  • Konuşma bozuklukları
  • Görme bozuklukları

Beyin Damar Yumağı (AVM) Tedavisi Nasıl Yapılır?

Beyninde Beyin Damar Yumağı (AVM) tespit edilen bir hastanın tedavi planlaması tamamen o kişiye özel faktörler (hastanın yaşı, kanama öyküsü, AVM’nin oluşturduğu şikayetler, AVM’nin büyüklüğü, AVM’nin yeri, AVM’nin anjiografik bulguları) göz önüne alınarak yapılır. Öncelikle, hasta epilepsi (sara) nöbetleri geçiriyorsa, ilaç tedavisi ile hastanın nöbetleri kontrol altına alınmaya çalışılır.

Beyin Damar Yumağı (AVM) yumağının yapılacak bir girişimle kapatılması veya çıkarılması kararı, hastaya özel tüm faktörler hesaba katılarak yapılan detaylı bir risk analizi sonucunda alınmalıdır.

Beyin Damar Yumağı bulunan hastalar, endovasküler tedavi (kapalı cerrahi), açık cerrahi ve radio-cerrahi (Gamma knife) veya bunların kombinasyonu ile tedavi edilmektedir. Hastaların büyük kısmı, bu tedavi yöntemlerinde ikisinin kombinasyonu (endovasküler sonrası açık cerrahi veya radio-cerrahi) gerektirir.

Beyin Damar Yumağı (AVM) Tedavi Yöntemleri

Endovasküler Tedavi: Hastanın kafatası açılmadan, damar içinden gerçekleştirilen tedavidir. Bacak atardamarı yoluya damar içine girilip, çok ince ve yumuşak uçlu mikrokateter (plastic tüp) ile damar yumağı içine ulaşılır. Kanla temas ettiğinde dakikalar içinde katılaşan özel tıkayıcı sıvı ilaç, mikrokakater yoluyla damar yumağı içine injekte edilir. Bu şekilde, AVM yumağını oluşturan damarlar ilaçla doldurularak, Beyin Damar Yumağı (AVM) kapatılır.

Açık Cerrahi: Hastanın kafatasında gerekli büyüklükte bir cerrahi pencere açılır. Bu yolla kafatası içine girilip, AVM’yi (damar yumağını) besyeleyen damarlar izlenerek yumağın kendisine ulaşılır.

Cerrah, yumağı ameliyat mikroskopu ile görerek besleyici damarlarını bağlar, nidus’u (yumağın kendisini) çıkarır. Yumak çıkarıldıktan sonra çevre kılcal damarlardan olabilecek küçük kanamalar kontrol altına alındıktan sonra kafatası kapatılarak operasyon tamamlanır.

Radyo-Cerrahi: Bu yöntemde Beyin Damar Yumağı’nı oluşturan damar yumağına yüksek doz radyasyon (ışın) tedavisi uygulanır. Yüksek doz radyasyon, Beyin Damar Yumağını oluşturan damarlarda, damarların kapanmasıyla sonuçlanacak, bir reaksiyon oluşturur. Diğer iki yöntemden farklı olarak Radyo-cerrahi sonrasında Beyin Damar Yumağı (AVM)’nın kapanması hemen olmaz. Beyin Damar Yumağı AVM’nin radyo-cerrahi sonrası kapanması, aylar ve hatta yılları içinde olur.

Uygun hastalarda tedavi hedefi, Beyin Damar Yumağı (AVM)’nın total kapatılması veya çıkarılmasıdır. Ancak, total tedavinin çok riskli bulunduğu hastalarda hedefe yönelik tedavi yapılmalıdır. Bu hasta grubunda temel hedefler, kanama riskini azaltmak ve/veya medikal tedaviyle kontrol altına alınamayan şikayetleri (sık epilepsi nöbetleri gibi) azaltmak olabilir.

Beyin Damar Yumağı (AVM) içinde anevrizmaların (baloncuk) bulunması, eski kanama hikayesi, AVM’den gelen kanı boşaltan toplardamarlarda darlık olması, AVM’nin kanama riskini artıran en önemli faktörler arasında yer almaktadır.

Kanama riskini artıran faktörlerin bulunduğu hastaların bir an önce tedavi olmaları elzemdir. Bu hasta grubunda öncelikle kanama riskini düşürmeye yönelik hedef tedaviler uygulamalıdır. Örneğin, yumağın anevrizma içeren bölümünü öncelikli olarak embolize etmek, kanama riskini düşürecektir.

Beyin Damar Yumağı (AVM) tedavisi hakkında daha fazla bilgi almak için aşağıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Araç çubuğuna atla